Samenwerkingsmodellen

Uit Eerstelijnszones
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Het doel van een oefening rond samenwerkingsmodellen[bewerken | brontekst bewerken]

Om een antwoord te kunnen bieden aan de eenvoudige, maar ook complexe zorg- en ondersteuningsvragen en -noden binnen de ELZ is het van belang om de samenwerkingsverbanden in kaart te brengen. Hiervoor willen we een blauwdruk aanreiken.

Vanuit een inventarisatie van alle mogelijke samenwerkingsmodellen en -initiatieven in de ELZ, trachten we blinde vlekken te detecteren en opportuniteiten in beeld te brengen met betrekking tot doelgroep, regio en partners. Hiermee focussen we ons op een breed spectrum van partners in zowel de zorgsector, welzijnssector als lokale besturen en WWOL-partners (wonen, werken, onderwijs, leven). Een dergelijke lijst kent bovendien een dynamisch karakter. De inventarisatie zal continue aangevuld moeten worden met nieuwe initiatieven.

Voordelen van de inventarisatie:[bewerken | brontekst bewerken]

  1. We kunnen bestaande samenwerkingen clusteren waardoor we efficiënter werken en ook dubbele projecten uitfilteren
  2. Nieuwe samenwerkingen opstarten die de hiaten in de regio kunnen invullen
  3. Bestaande samenwerkingen herbekijken en indien nodig stretchen
  4. Het geeft een goed zicht op het zorgaanbod. Voor welke types van zorg- en ondersteuningsnoden zijn er samenwerkingsverbanden, welke ontbreken?
  5. Alle partners leren het aanbod kennen
  6. We zullen het warm water niet opnieuw uitvinden. Het is een bron van inspiratie voor de eigen regio en naburige ELZ’s.

Doel[bewerken | brontekst bewerken]

Personen in de ELZ
Personen in de ELZ
Interafhankelijkheid tussen expertise en functies
Interafhankelijkheid tussen expertise en functies

Principe van samenwerkingen: Het organiseren van interafhankelijkheden[bewerken | brontekst bewerken]

Wanneer de interafhankelijkheid tussen expertises en functies hoog is, is het belangrijk dat er voor deze activiteiten een sterke, continue afstemming is tussen expertises en functies. Het belang van een goede procesflow en de activiteiten nauw op elkaar laten aansluiten is hier groot. Ook en zeker binnen een ELZ is dit van belang om een effectief en efficiënt antwoord te kunnen bieden op de zorg- en ondersteuningsnoden.

Een mogelijke kijk op het inventariseren van samenwerkingsmodellen vanuit een theoretisch denkkader[bewerken | brontekst bewerken]

Een mogelijke vorm van, een mogelijke kijk op het inventariseren van samenwerkingsmodellen is:

  1. De persoon met zorg- en ondersteuningsnood zoekt zelf en “koopt” zorg en ondersteuning = ‘Supermarktmodel’
  2. Associaties binnen dezelfde beroepsgroep – ‘Vrije beroepenmodel’ of Kringwerking
  3. Multidisciplinaire samenwerking ts kringen – Makelaarmodel of ‘Centraal dispatch’
  4. Multidisciplinair centrum  - ‘Netwerkmodel’
  5. Al dan niet met opvraagbare, selectie van zorgverstrekker. Permanent – Ad hoc
  6. Multidisciplinair team rond ‘doelgroep’ – Teammodel. Verschillende types - wijkgezondheidscentra, wijkteams, …

Er zijn formele en informele netwerken nodig om een antwoord te kunnen bieden op de zorg- en ondersteuningsnoden (zie schema vraag 4). Om een beeld te krijgen van de bestaande netwerken binnen onze ELZ is het belangrijk om deze te inventariseren. In een aantal werkmomenten in werkgroepen en veranderforum hebben we getracht deze in kaart te brengen.

Dit heeft mogelijks impact op verschillende systemen zoals…

  • MDO - MDO is geen samenwerkingsmodel maar een manier om kennis te delen.
  • Aard van kennis en toegang tot
  • PZON relatie –> Shopper – Partner
  • Locatie
  • ICT
  • Administratie
  • Kost
  • Financiering

In een collectieve sessie met beide pioniers werd verder in kaart gebracht wat mogelijke samenwerkingsvormen (abstract) kunnen zijn vanuit een aantal leidende criteria.

Mogelijke criteria waarrond we kunnen organiseren in de ELZ?[bewerken | brontekst bewerken]

  • Wie is leidend? De groepen worden gevormd op basis van de centrale vraag: wie is leidend om tot de oplossing te komen?
    • PZON
    • Huisarts
    • Thuisverpleegkundige
    • Therapeut
  • Methodiek: De groepen worden gevormd op basis van de toe te passen methodiek
    • Patient centered
    • Aanklampend

Mogelijke criteria waarrond we kunnen organiseren in de ELZ?[bewerken | brontekst bewerken]

  • Regio:
    • Vanuit de regio/wijk/straat worden PZON geclusterd.
    • Daarrond worden teams gebouwd die eigenaarschap nemen over alle PZON in de regio/wijk/straat
  • Expertise cluster:
    • Welke oplossing is leidend?
    • Van daaruit worden de PZON opgedeeld in de vier clusters
  • Zorg
  • Gezondheid
  • Lokale besturen
  • PZON
  • Type vraag:
    • Chronische vraag
    • Ad-hoc vraag
  • Aantal nodige partners:
    • Slechts 1 partner uit ELZ-netwerk nodig, bv. tandarts, dokter,…
    • Meerdere partners nodig Bv. huisarts + thuisverpleger huisarts + thuisverpleger + huishoudhulp huisarts + thuisverpleger + huishoudhulp + sociale assistent
  • Type vraag:
    • Chronische vraag
    • Ad-hoc vraag
  • Kansengroepen
    • Wat met PZON die niet in kansengroep zitten? (= grootste deel)
  • Graad van kwetsbaarheid
  • (Screener) BelRAI
    • Wat met welzijnsvragen?
    • Kan PZON dit oppakken?
  • Domeinen

We kwamen (vanuit de leidende principes – zie vraag 5) tot volgende (abstracte) indeling:[bewerken | brontekst bewerken]

PZON regie.png
Mogelijke samenwerkingsvormen.png
Supermarktmodel
Vrij beroepenmodel
Makelaarmodel
Netwerkmodel
Teammodel

Van theorie naar praktijk: Hoe zit dit binnen onze eigen ELZ?[bewerken | brontekst bewerken]

Formele en informele netwerken
Formele en informele netwerken
Formele en informele netwerken 2
Formele en informele netwerken 2
Formele en informele netwerken 3
Formele en informele netwerken 3

Vanuit deze theoretische achtergrond organiseerde de pionier een aantal werkmomenten binnen werkgroepen en veranderfora.

Er zijn formele en informele netwerken nodig om een antwoord te kunnen bieden op de zorg- en ondersteuningsnoden (zie schema vraag 4). Om een beeld te krijgen van de reeds bestaande netwerken binnen onze ELZ is het belangrijk om deze te inventariseren. In een aantal werkmomenten in werkgroepen en veranderfora hebben we getracht deze in kaart te brengen.

Na deze eerste oefening stelden de pionier zich de volgende 3 vragen:

  1. Welke van de samenwerkingsvormen kan inspirerend werken in onze zone?
  2. Welke samenwerkingsvorm kan gestretcht worden? Uitbreiden voor type PZON? Uitbreiden met experten? Uitbreiden naar regio?
  3. Om te komen tot samenwerking(svormen): ‘Wat' hebben we absoluut nodig?
    Drie vragen
    Drie vragen

De antwoorden op deze vragen waren:

  1. GBO, LMN, SOM+, buurtzorgprojecten
  2. Huis van het kind
  3. We kennen elkaar onvoldoende om te kunnen samenwerken

Vanuit deze oefeningen werden een aantal acties ondernomen

  1. Het uitwerken van GBO, buurtzorprojecten
  2. Het stretchen van de Huizen van het kind in de ELZ-regio
  3. Acties ondernemen om elkaar beter te leren kennen. Als eerste actie werd een uitgebreide infofiche opgemaakt om een breed beeld te krijg van de zorg- en ondersteuningsinitiatieven in de regio. (zie supra sociale kaart)

Wat is stretchen?[bewerken | brontekst bewerken]

Stretchen is het verruimen of verbreden naar:

  1. Verruimen naar andere regio’s
  2. Verbreden naar meerdere partners in samenwerking
  3. Verbreden naar andere doelgroepen PZON

Concreet aan de slag[bewerken | brontekst bewerken]

  1. We organiseerden een werkgroep en veranderforum om alle leden op de hoogte te brengen van het doel van de inventarisatie van het aanbod en de samenwerkingsvormen in de regio
    1. Baken het doel af vb. samenwerkingsafspraken met een rechtstreeks invloed voor de pzon
    2. Regiospecifiek en/of ELZ-overstijgend
  2. Bepaal de indelingscriteria.
  3. Maak een infofiche waarop je alle nodige info verzamelt (zie infofiche)
  4. Maak een lijst van alle samenwerkingsinitiatieven. Vb ELZ Dender: exceltabel waarin men kan selecteren en filteren. Dit is gemakkelijk wanneer men bijvoorbeeld alle initiatieven van een bepaalde expertise wil bundelen.
  5. Laat de opgestelde inventarisatielijst controleren door alle leden van het forum.
  6. Nodig leden uit om de lijst verder aan te vullen.
  7. Kiezen voor een concreet uit te werken samenwerkingsinitiatief:
    1. Kies met het veranderteam/voorlopige zorgraad enkele initiatieven uit de lijst om te stretchen
    2. Leg deze initiatieven voor aan het forum. Hou rekening met:
      1. Zo veel mogelijk verschillende regio’s in de ELZ zijn vertegenwoordigd
      2. Voor ieder wat wils. Initiatieven uit welzijn, zorg, lokale besturen, …
      3. Informeer partners uit de gekozen samenwerkingen op voorhand. Vraag hen of ze het zien zitten het initiatief zelf kort (3 min) toe te lichten op het volgende forum.
      4. Stel de lijst van gekozen initiatieven voor op het forum
      5. Vraag de leden van het forum in multidisciplinaire groepen 1 samenwerkingsinitiatief uit te kiezen, waarvan zij denken dat de aandacht verdient om gestretcht te worden.
      6. Laat de groepen ook nadenken over hoe men het best zal stretchen (regio, doelgroep, partners)
  8. Wat doe je met het gekozen samenwerkingsinitiatief?
    1. Bespreek de resultaten van het forum in het veranderteam/voorlopige zorgraad
    2. Stel een werkgroep samen rond het gekozen samenwerkingsinitiatief: ondersteuningsteam ELZ & huidige partners binnen de samenwerking.
    3. Bespreek in de werkgroep wat het doel van de stretch zal zijn, welke partners extra aan de werkgroep moeten toegevoegd worden, hoe men wil/kan stretchen?...
    4. Timing: volgende forum voorstellen van plan van werkgroep, door werkgroep zelf.
    5. Na 6 maanden: concrete feedback vanuit de werkgroep. Betrekken van partners in het werkveld.

Samenwerkingsvormen ELZ Dender[bewerken | brontekst bewerken]

Om de samenwerkingsverbanden binnen ELZ Dender in kaart te brengen werden volgende aspecten gebruikt:

  • Beschrijving van het samenwerkingsverband (algemene gegevens)
  • de partners in het samenwerkingsverband
  • de expertises van het samenwerkingsverband
  • de doelgroep(en) waarvoor het samenwerkingsverband werkt
  • de (deel)gemeenten of regio waarin het samenwerkingsverband actief is
Expertiseclusters
Expertiseclusters
Expertisedomeinen
Expertisedomeinen

Criteria expertise: In een eerste oefening rond expertises binnen ELZ Dender werden 7 expertiseclusters beschreven:

  • preventie – gezonde levensstijl
  • medische, paramedische zorg
  • relationele context en seksualiteit
  • algemene sociale dienstverlening
  • rechtshulp, justitie
  • informatie en toeleiding
  • WWOL (wonen, werken, onderwijs, leven)

Bij het verder uitwerken en verfijnen van vraag 4 (kernopdrachten van de ELZ) werd hierop verder gewerkt en werden expertisedomeinen voor zorg- en ondersteuningsnoden samengesteld.

Deze expertisedomeinen zijn:

Expertisedomeinen Zorg- en ondersteuningsvragen m.b.t.:
Gezonde levensstijl Gezonde levensstijl: items m.b.t. voeding, beweging, alcohol, roken, slapen…
Administratie Administratie
Diagnostiek Diagnostiek
Medische, paramedische, geestelijke gezondheidsaspecten Medische aspecten, paramedische aspecten, geestelijke gezondheidsaspecten: zorg- en ondersteuningsnood m.b.t. medische aspecten, tandheelkunde, farmacie, vroedkunde, verpleegkunde, kinesitherapie, ergotherapie, logopedie, diëtiek, podologie, audiologie, technische beeldvorming, orthoptie, orthopedagogie,  psychologie, psychiatrie, …
Onderwijs Onderwijs
Financiële aspecten Financiële aspecten
Juridische aspecten Juridische aspecten
Werk Werk
Vrijetijdsbesteding Vrijetijdsbesteding
Huisvesting Huisvesting
Ondersteuning: hulpmiddelen, boodschappen, personenvervoer, oppas… Ondersteuning: hulpmiddelen, boodschappen, personenvervoer, oppas, gezinsondersteuning, pedagogische ondersteuning, vrije tijd…
Relationele of gezinsgerelateerde aspecten Relationele of gezinsgerelateerde aspecten
Zingeving Zingeving: zoeken naar de zin, de bedoeling of het doel van het leven of van grote gebeurtenissen in het leven, of het trachten dit doel zelf te scheppen.
Persoonlijk welbevinden Persoonlijk welbevinden: Welbevinden staat voor de mate waarin iemand zich lichamelijk, geestelijk en sociaal goed voelt. Welbevinden gaat dus over lekker in je vel zitten, maar ook over lichamelijk gezond zijn en tevreden zijn met je leven. Een goed of slecht welbevinden kan van invloed zijn op het dagelijks leven.

Vanuit deze oefeningen werd een overzicht van samenwerkingsvormen samengesteld binnen ELZ Dender samengesteld. Een dergelijke lijst kent een dynamisch karakter. De inventarisatie zal continue geüpdatet en aangevuld met nieuwe initiatieven moeten worden.

Welke meerwaarde heeft zo een lijst met samenwerkingsverbanden?[bewerken | brontekst bewerken]

  1. Beheer via zorgraad als dashboard
    1. Actualisatie via clusters (Hoe actueel houden?)
    2. Verrijken met cijfers (cfr onderzoek)
  2. Keuzes maken en dan actieplan koppeling
    1. Stretch?
    2. White spots

Regionale zonevorming[bewerken | brontekst bewerken]

Het volgende document bevat een volledig overzicht van de 60 eerstelijnszones alsook de samenstelling van de 14 regionale zones. Het biedt ook een inzicht in:

  • De palliatieve netwerken
  • Netwerken rond Geestelijke gezondheid voor volwassen
  • Netwerken van de centra van algemeen welzijnswerk (CAW)
  • Ziekenhuisnetwerken

Naar het document

Voorbeeld Draaiboek samenwerkingsmodellen piloot ELZ Zolim[bewerken | brontekst bewerken]

Wat is de bedoeling?[bewerken | brontekst bewerken]

De sociale kaart is een Vlaamse databank waar gegevens van organisaties en zelfstandige zorgverleners bijgehouden worden. De sociale kaart geeft geen samenwerkingsverbanden weer en/of specifieert deze niet. Dit is een gemis. Met de inventarisatie van alle mogelijke samenwerkingsmodellen/initiatieven in de ELZ, trachten we blinde vlekken te detecteren en opportuniteiten in beeld te brengen m.b.t. doelgroep, regio en partners. Hiermee focussen we ons op een breed spectrum van partners zorgsector, welzijnssector als lokale besturen en WWOL (Wonen, werken, onderwijs, leven). De lijst kent bovendien een dynamisch karakter. De inventarisatie zal continue aangevuld worden met nieuwe initiatieven, ook wanneer de ELZ operationeel is.

Voordelen van de inventarisatie:[bewerken | brontekst bewerken]

  1. We kunnen bestaande samenwerkingen clusteren waardoor we efficiënter werken en ook dubbele projecten uitfilteren
  2. Nieuwe samenwerkingen opstarten die de hiaten in de regio kunnen invullen
  3. Bestaande samenwerkingen herbekijken en indien nodig stretchen
  4. Het geeft een goed zicht op het zorgaanbod.
  5. Alle partners leren het aanbod kennen
  6. We zullen het warm water niet opnieuw uitvinden. Het is een bron van inspiratie voor de eigen regio en naburige ELZ’s.

Wat is stretchen?[bewerken | brontekst bewerken]

Men kan een samenwerkingsinitiatief gaan stretchen:

  • In regio
  • In doelgroep
  • In partners binnen de samenwerking

Hoe zijn we in ELZ ZOLim te werk gegaan?[bewerken | brontekst bewerken]

1. Organiseer een veranderforum om alle leden op de hoogte te brengen van het doel van de inventarisatie van de samenwerkingsmodellen in de regio[bewerken | brontekst bewerken]

  1. Baken uw doel af vb samenwerkingsafspraken met een rechtstreeks invloed voor de pzon
  2. Regiospecifiek en/of ELZ-overstijgend

2. Geef de algemene uitleg en nodig iedereen uit voor een open werkgroep[bewerken | brontekst bewerken]

  1. Organiseer verschillende werkgroepen op verschillende momenten (door de week, avond, eventueel weekend) om zo iedereen de kans te geven gemakkelijk te kunnen aansluiten. Hoe meer verschillende profielen er aanwezig kunnen zijn, hoe beter en ruimer de inventarisatie opgemaakt kan worden.
  2. Geef iedereen die deelneemt aan de werkgroep op voorhand de opdracht zelf de inventarisatie te maken binnen hun organisatie/dienst/beroepsgroep. Vraag hierbij om een antwoord te bieden op:
    1. Naam van de activiteit
    2. Beschrijving van de activiteit?
    3. Partners binnen de samenwerking
    4. Doelgroep(en) binnen de activiteit
    5. Regio die de samenwerking omvat
  3. Overloop in de werkgroep alle voorbereidingen. Stel gerichte vragen zodat het initiatief zo duidelijk mogelijk geschetst wordt.
  4. Maak een bruikbare lijst van alle samenwerkingsinitiatieven. Vb ZOLim: exceltabel waarin men kan selecteren en filteren. Dit is gemakkelijk wanneer men bijvoorbeeld alle initiatieven zoekt voor kansarme gezinnen in Tongeren of bijvoorbeeld alle samenwerkingen waarin het CAW een partnerschap opneemt,…
  5. Verstuur de opgestelde inventarisatielijst, met info vanuit alle werkgroepen, door naar alle leden van het forum.
  6. Nodig leden, die niet aanwezig konden zijn op de werkgroepen, uit om de lijst te bekijken en aan te vullen via e-mail.

Concrete uitwerking[bewerken | brontekst bewerken]

Voor de concrete uitwerking van een samenwerkingsinitiatief.

Kies met het veranderteam enkele initiatieven (5) uit de lijst, die u nadien voorlegt aan het forum. Hou rekening met:

  • Zo veel mogelijk verschillende regio’s in de ELZ zijn vertegenwoordigd
  • Voor ieder wat wils. Initiatieven uit welzijn, zorg, lokale besturen, …
  • Informeer partners uit de gekozen samenwerkingen op voorhand. Vraag hen of ze het zien zitten het initiatief zelf kort (3 min) toe te lichten op het volgende forum.
  • Stel de lijst van gekozen initiatieven voor op het forum
  • Vraag de leden van het forum in multidisciplinaire groepen 1 samenwerkingsinitiatief uit te kiezen, waarvan zij denken dat de aandacht verdient om gestretcht te worden.
  • Laat de groepen ook nadenken over hoe men het best zal stretchen (regio, doelgroep, partners)

Wat doe je met het gekozen samenwerkingsinitiatief?[bewerken | brontekst bewerken]

  • Bespreek de resultaten van het forum in het veranderteam
  • Stel een werkgroep samen rond het gekozen samenwerkingsinitiatief: ondersteuningsteam ELZ & huidige partners binnen de samenwerking.
  • Bespreek in de werkgroep wat het doel van de stretch zal zijn, welke partners extra aan de werkgroep moeten toegevoegd worden, hoe men wil/kan stretchen?...
  • Timing: volgende forum voorstellen van plan van werkgroep, door werkgroep zelf.
  • Na 6 maanden: concrete feedback vanuit de werkgroep. Betrekken van partners in het werkveld.