Dubbele rol

Uit Eerstelijnszones
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Inleiding[bewerken | brontekst bewerken]

Twee rollen moeten duidelijk uit elkaar getrokken worden:

  • ELZ Dender als “reguliere” eerstelijnszone, die de focus moet houden op haar eigen burgers, actoren en instanties
  • ELZ Dender als “pilootproject eerstelijnszone”, die een rol heeft ten aanzien van overheid en andere eerstelijnszones en die samen met Flanders Synergy een traject aflegt

Op de eerstelijnsconferentie van 2017 kondigde minister Vandeurzen formeel aan dat hij, voor de hervorming van het eerstelijnsveld, twee piloot-eerstelijnszones een kans zou geven om een blauwdruk te maken ter inspiratie van het brede werkveld. Deze twee piloten zouden een traject en methodologie volgen die afgetoetst en doorgesproken werd tussen Flanders Synergy en de Vlaamse Overheid. De piloten zouden twee jaar de tijd krijgen om hun werking uit te bouwen: tot de zomer van ’19 dragen we dus deze “dubbele pet”, waarbij het zeker niet uit te sluiten valt dat ook nadien collega-eerstelijnszones aan onze mouw zullen trekken.

Die dualiteit heeft beperkingen, maar heeft ook heel veel voordelen. We zitten aan de bron, we krijgen informatie, we kunnen beïnvloeden en inspireren, … Collega-eerstelijnszones en beleidsmakers contacteren ons ook actief om zaken te bevragen en informatie uit te wisselen. Tot de zomer van 2019 hebben we daarenboven een verplichting ten aanzien van het kabinet Vandeurzen en het Agentschap Zorg en Gezondheid om mee het kader te scheppen van de globale eerstelijnshervorming. Uiteraard komt dit boven het werk als “reguliere” eerstelijnszone. Een greep uit een aantal zaken:

  • Collectieve sessies pilootproject: samen met Pilootproject ZOL (Zuid-Oost-Limburg) komen we per kwartaal samen om aan intervisie te doen. Wat is de status? Wat zijn praktijken die we met elkaar kunnen delen? Hoe benaderen we bepaalde thema’s? Dit met de insteek om elkaar te verrijken en oog te hebben voor de werkingsrealiteit binnen een andere zone.
  • Rol ten aanzien van andere ELZ’s: onze eerstelijnszone zit nog steeds “voor op schema”. Dit zorgt ervoor dat andere ELZ’s ons bevragen rond een aantal thema’s: buurtzorg, zorgraadvorming, mandaat van een Veranderteam, methodieken om aan de slag te gaan met een Veranderforum, … zijn maar een greep uit de vele vragen die we regelmatig ontvangen.
  • Klankbordgroep Pilootprojecten-Overleg Kabinet/Flanders Synergy/Levuur

Vanuit de rol van ELZ Dender als pilootproject Eerstelijnszone worden op regelmatige basis contacten onderhouden met de Vlaamse Overheid. Deze structuur werd als volgt vormgegeven:

Structuur piloot eerstelijnszones

De werking van de pilootprojecten wordt daarnaast ook overvleugeld door de ruimere structuur van de Vlaamse Eerstelijnshervorming (zie verder).

De Klankbordgroep Pilootprojecten gaat een viertal keer per jaar door. Bedoeling is vanuit het veld feedback te krijgen rond de werking van de pilootprojecten, vragen en bekommernissen te capteren en gedragenheid te creëren bij meerdere stakeholders. Het gaat om een klankbord: er is geen enkele rechtstreekse aansturing vanuit deze Klankbordgroep.

Het Kernoverleg gaat een zestal keer per jaar door. Insteek is informatie door te krijgen, bekommernissen door te spelen, beleidsbeïnvloeding te doen vanuit de praktijkervaring en de violen gelijk te stemmen rond een aantal prangende thema’s.

Vlaamse hervormingsprojecten[bewerken | brontekst bewerken]

De werking van de eerstelijnszones staat uiteraard niet op zich, maar is ingebed in een globale hervorming van het eerstelijnsveld in Vlaanderen. Deze hervorming vertaalt zich in 14 concrete projecten, die elk op zich opgevolgd worden door een werkgroep, samengesteld met relevante stakeholders binnen de betrokken thematiek.

Dit heeft een essentiële impact op de werking van onze eerstelijnszone: de ELZ is geen eiland, maar is onderhevig aan evoluties en ontwikkelingen op andere niveaus. Het is daarnaast ook belangrijk te beseffen dat niet alles op het niveau van de 60 eerstelijnszones kan en zal ontwikkeld worden: 60 verschillende sociale kaarten hebben geen enkele zin, 60 verschillende communicatietools voor zorgverstrekkers zijn een verspilling van middelen. Ongetwijfeld zorgt dit ervoor dat niet alles altijd even snel zal gaan als we verlangen, maar dit is een realiteit waarmee we rekening moeten houden. Binnen onze rol als pilootproject hebben we wel het voordeel sneller informatie door te krijgen en invloed uit te oefenen waar het kan. Het is dus zoeken naar een evenwicht tussen zaken zelf in handen nemen, te inspireren en mee vorm te geven, maar tegelijkertijd ook af te wachten wat de resultaten zijn vanuit de diverse Vlaamse werkgroepen.

De 14 hervormingsprojecten:

  1. Vorming en opstart werking van de eerstelijnszones
  2. Vorming en opstart werking van de regionale zorgzones
  3. Oprichting Vlaams Instituut voor de Eerste Lijn
  4. Ondersteuning van eerstelijnspraktijkvormen en werken aan meer zorgcapaciteit in de eerste lijn
  5. Zorgcoördinatie en casemanagement
  6. Digitale eerste lijn
  7. Vormgeving kwaliteitsbeleid en klachtenbeleid
  8. Uitbouw geïntegreerd onthaal
  9. Mantelzorg als volwaardige partner in de eerstelijnszorg
  10. Basisopleiding en permanente vorming
  11. Communicatie over het reorganisatieproces en zorg in Vlaanderen
  12. Zorggeletterdheid en patiëntenparticipatie
  13. Sociale kaart
  14. Nieuw ontwerpdecreet eerste lijn

Het geheel van onze dubbele rol impliceert extra tijdsinvestering: voor contacten met kabinet en Agentschap, voorbereiding van materiaal, meewerken aan evenementen, … De toonmomenten in het Vlaams Parlement (maart ’18) waren een rechtstreeks product van de inspanningen die (o.a.) ELZ Dender en ELZ ZOL hierrond geleverd hebben. In afronding van ons traject als pilootzone wacht ons nog de organisatie van een extra toonmoment op dinsdag 19 maart ’19, dat moet dienen als intervisiemoment voor alle eerstelijnszones.

Toonmoment[bewerken | brontekst bewerken]

We worden als pilootproject geacht actief mee te werking aan de totstandkoming van deze dag: begeleiding van workshops, presentatie van methodieken, uitwerken van materiaal, …

Een samenwerking tussen Agentschap Zorg en Gezondheid, de transitiecoaches, vertegenwoordigers van beide pilootprojecten, kabinet Vandeurzen en Levuur (begeleidende organisatie voor de transitie) leverde al een eerste programma op.

  • Datum: dinsdag 19 maart ’19 – 9u-17u
  • Locatie: Koningin Elisabethzaal Antwerpen

Inhoud

De dag wordt opgevat als een heel interactieve dag waarbij er geen strakke regie is van duidelijke programmablokken, afgewisseld met koffie- en middagpauzes.  De infodag zal een festivalachtige uitstraling hebben waarbij deelnemers aan de hand van een programmaboekje hun eigen parcours kunnen samenstellen.  Sommige sessies volgen dan een gelijklopend schema van start- en sloturen (werksessies). Andere sessies zijn daarentegen zo opgevat dat deelnemers vrij binnen en buiten kunnen lopen.  De werksessies volgen telkens een min of meer gelijkaardig verloop: starten met een stuk inleiding/theoretische duiding (max. 15’), presentatie van 2 à 3 good practices (30’), open gesprek met de groep onder leiding van transitiecoach/lid team 1ste lijn (25’).

De dag zal ook neergezet worden als een netwerkmoment waarbij we deelnemers letterlijk de kans zullen bieden om kennis te maken met ‘onbekenden’ en hiermee (leer)ervaringen uit te wisselen.

09u00 – 09u30 : Ontvangst deelnemers met koffie en thee

Deelnemers krijgen bij de ontvangstbalie een klein programmaboekje en een “symboolkaart” (voor netwerking)

09u30 – 10u30 : Plenaire opstart met welkomstwoord, toespraak minister, korte stand van zaken reorganisatie  en projecten (inclusief procedure samenstelling voorlopige zorgraden).  Eindigen met presentatie programma en vorming netwerkgroepjes (gebruik symboolkaart)

10u30 – 13u00 : Voormiddagprogramma met:

  • Open sessies:
    • Open Space intervisie: intervisievragen posten tussen 10u00 en 11u40
    • 1ste reeks intervisiesessies tussen 11u40 en 12u50
  • Spel rond interdisciplinair werken (onder voorbehoud van mogelijkheid)
  • Posterhoek rond aspecten vorming eerstelijnszones:
    • Concretisering opdrachten
    • Samenstelling zorgraden
    • Rechtspersoonlijkheid: statuten/HR
  • Stellingenspel rond reorganisatie 1ste lijn
  • 1ste reeks werksessie van 10u30 tot 11u40
    • ‘In kaart brengen zorgnoden van een populatie’
    • ‘Betrokkenheid zelfstandige zorgverstrekkers’
    • ‘Sociale kaart’
    • ‘Samenwerkingsmodellen rond PZOV
  • 2de reeks werksessies van 11u50 tot 13u00
    • ‘In kaart brengen zorgnoden van een populatie’
    • ‘Betrokkenheid Mantelzorgers’
    • Signalenbeleid
    • Samenwerkingsmodellen rond PZOV

13u00-13u45 : Lunch, gelegenheid tot netwerken

13u45–16u15 : Namiddagprogramma met :

  • Open sessies
    • 2de reeks intervisiesessies tussen 13u50 en 15u00
    • 3de reeks intervisiesessies tussen 15u05 en 16u15
  • Spel rond interdisciplinair werken (onder voorbehoud van mogelijkheid)
  • Posterhoek rond aspecten vorming eerstelijnszones:
    • Concretisering opdrachten
    • Samenstelling zorgraden
    • Rechtspersoonlijkheid: statuten/HR
  •  Stellingenspel rond reorganisatie 1ste lijn
  • 3de reeks werksessies van 13u50 tot 15u00
    • ‘Doelgerichte zorg’
    • ‘Hoe een goed beleidsplan maken?’
    • ‘Hoe zorg je dat kwetsbare doelgroepen de juiste zorg krijgen?’
    • ‘Basiskennis van elkaar en netwerking in een ELZ’
  • 4de reeks werksessies van 15u05 tot 16u15
    • 'Doelgerichte zorg’
    • ‘GBO en link met ELZ’
    • ‘Betrokkenheid PZOV’
    • Hoe een goed beleidsplan maken’

16u15-17u00 : Plenaire afsluiting met delen in netwerkgroepjes, slotwoord Dirk Dewolf

De verdere praktische vormgeving en organisatie, net als de concrete rol die onze ELZ zal opnemen, zullen de komende weken en maanden bepaald worden.

Afronding pilootproject[bewerken | brontekst bewerken]

Binnen het afgesproken traject met Flanders Synergy zal ELZ Dender de komende weken en maanden ook werk maken van:

  • Voortzetting werkgroep samenwerkingsverbanden: In kaart brengen van samenwerkingsverbanden – uitproberen van werkvormen
  • Hieraan gekoppeld: concreet initiatief in samenwerking met vzw Eindelijk
  • Expliciteren van de rol van patiëntendeelname en centraal stellen van de patiënt

In overeenstemming tussen de piloten, Flanders Synergy, kabinet, Agentschap Z&G en de zogenaamde Klankbordgroep die overkoepelend de pilootprojecten opvolgt, zullen de volgende concrete stappen hierbinnen afgesproken worden.

De begeleiding vanuit Flanders Synergy (en bijgevolg ook onze rol als pilootproject) stopt in mei ’19.